De vraag komt bijna altijd op het verkeerde moment: het internet ligt eruit en je staat voor een deur die niet opengaat, of je thermostaat reageert nergens meer op. Wat je slimme huis dan nog doet, hangt volledig af van keuzes die je maakte toen je het kocht. En die keuzes maakt bijna niemand bewust.
Het verschil dat alles bepaalt
Slimme apparaten werken op twee manieren. Een apparaat dat lokaal werkt praat rechtstreeks met je hub of je schakelaar, binnen je eigen huis. Een apparaat dat via de cloud werkt stuurt elke opdracht eerst naar een server van de fabrikant, die hem terugstuurt naar je woonkamer. Bij die tweede soort gaat je lichtknop over Frankfurt.
Valt het internet weg, dan blijft de eerste soort gewoon doen wat hij deed. De tweede soort is een gewoon apparaat zonder knop.
Wat er meestal blijft werken
- Zigbee en Z-Wave met een lokale hub. Lampen, sensoren en schakelaars praten onderling en hebben het internet niet nodig. Je app werkt niet meer, maar de automatiseringen wel.
- Thermostaten met een fysieke bediening. Vrijwel alle bekende merken houden hun programma aan en laten je aan de knop draaien. Alleen bijsturen vanaf je telefoon vervalt.
- Sloten met een cilinder of code. Zolang er een fysieke sleutel of een pincode is, kom je binnen.
- Alles wat op een gewone schakelaar zit. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar veel slimme lampen worden geïnstalleerd achter een schakelaar die permanent aan staat, en dan heb je hem niet meer.
Wat er stopt
- Spraakassistenten. Vrijwel alles wat je uitspreekt gaat naar een server. Zonder verbinding kun je niets zeggen tegen je huis.
- Camera’s die alleen in de cloud opnemen. Geen beeld, geen melding, en de opnames van dat moment bestaan niet.
- Deurbellen zonder lokale opslag. De bel rinkelt binnen meestal nog, maar je telefoon blijft stil.
- Robotstofzuigers met kaartfunctie starten vaak niet meer via de app, wel via de knop op het apparaat.
Zo maak je het vooraf in orde
- Zet je router en je hub op een kleine noodstroomvoorziening. Een ups van vijftig euro overbrugt een stroomstoring van een halfuur, en dat vangt de meeste storingen af.
- Zorg dat elk slim slot een fysieke terugval heeft: een cilinder met sleutel, of een code die in het slot zelf is opgeslagen en niet online.
- Laat je slimme lampen achter een schakelaar hangen die je nog kunt gebruiken. Een draadloze knop naast de deur kost twintig euro en redt elke avond waarop de app het laat afweten.
- Kies bij nieuwe aankopen bewust voor lokale werking. Zoek in de handleiding naar “lokale besturing” of “works offline”. Staat het er niet, ga er dan van uit dat het niet zo is.
- Test het een keer. Trek de internetkabel uit je router en loop een halfuur door je huis. Je ontdekt binnen tien minuten welke apparaten je echt mist.
- Leg een papieren lijst in de meterkast met wat er handmatig te bedienen valt. Bij een storing zoek je niet in een app die het niet doet.
Draadloze knoppen, hubs en noodstroom haal je bij een elektronicazaak als Coolblue of MediaMarkt, of bij een gespecialiseerde domoticawinkel zoals Robbshop of Athom. Bij die laatste twee kun je ook vragen welke apparaten lokaal werken, en dat scheelt zoekwerk in handleidingen.
Wat ik zelf zou doen
Ik zou geen enkel apparaat in huis halen dat een deur bedient en dat alleen via de cloud werkt. Dat is geen paranoia over storingen maar over afhankelijkheid: als de fabrikant stopt, stopt je slot. Bij verlichting is dat vervelend, bij een deur is dat een probleem.
Verder is mijn advies om de lat lager te leggen dan de folders suggereren. De meeste huizen worden niet beter van meer apparaten maar van drie of vier die altijd werken. Wat er misgaat in een slim huis gaat bijna nooit mis in het apparaat zelf, maar in de laag ertussen.
Wie daar meer over wil weten: lokale verwerking op het apparaat zelf lost precies dit probleem op, en bij het kiezen van een smarthome-hub is dit het criterium dat er het meest toe doet. Ook spraakassistenten vallen hieronder: die zijn zonder verbinding volledig doof.
Trek die kabel er een keer uit. Het is het goedkoopste onderzoek dat je in je huis kunt doen.
