Een slim deurslot is het enige apparaat in een slim huis dat je buiten kan laten staan. Een lamp die niet reageert is vervelend, een thermostaat die offline is kost je een koude avond, maar een voordeur die niet opengaat terwijl je met natte boodschappentassen op de stoep staat is van een andere orde. Precies daarom raad ik mensen aan om bij dit ene apparaat de volgorde om te draaien: begin niet bij de app en de functies, maar bij de vraag wat er gebeurt als alles stuk is.
Eerst je deur meten, dan pas kiezen
De meeste teleurstellingen ontstaan bij de montage, niet bij de techniek. Voordat je ook maar naar een merk kijkt, wil je twee dingen weten van je eigen voordeur. Het eerste is de lengte van je cilinder: dat is het langwerpige stuk waar je sleutel in gaat. Draai de schroef in de zijkant van de deur los (die zit onder de sluitplaat, ter hoogte van het slot), schuif de cilinder eruit en meet met een liniaal hoeveel millimeter er aan weerszijden van het schroefgat zit. Je krijgt dan bijvoorbeeld 30/40 mm. Het tweede is of je deur een meerpuntsluiting heeft: draai je de sleutel om en hoor en voel je dan meerdere pennen boven en onder in het kozijn schuiven, dan is het antwoord ja.
Met die twee gegevens weet je meteen welke categorie voor jou overblijft. Zonder die gegevens koop je iets dat wel past bij je enthousiasme en niet bij je deur, en dat is de meest voorkomende reden dat zo’n slot na een maand weer in de doos gaat.
De drie manieren waarop een slim slot aan je deur komt
| Type | Wat er verandert aan je deur | Sleutel blijft werken | Geschikt bij meerpuntsluiting | Zwakke plek |
|---|---|---|---|---|
| Opzetslot op de binnenzijde | Niets aan de buitenkant, het kastje draait je bestaande knop of cilinder van binnenuit | Ja, gewoon met je eigen sleutel | Alleen als je de sluiting los kunt bedienen, vaak niet | Draait alleen de dagschoot, en het kastje is zichtbaar in de hal |
| Vervangende cilinder | De hele cilinder gaat eruit, er komt een slimme voor terug | Meestal ja, met de meegeleverde sleutels | Ja, mits de maat klopt | Maat moet exact kloppen, en de buitenkant is nu elektronica |
| Motorslot in het kozijn | Het complete slotkast wordt vervangen, bekabeling nodig | Ja | Ja, hier juist voor bedoeld | Vakwerk, en je hebt een monteur en stroom nodig |
Mijn voorkeur ligt bij de vervangende cilinder, en dat is een uitgesproken standpunt waar niet iedereen het mee eens is. Een opzetslot voelt veiliger omdat je niets aan de buitenkant verandert, maar het bedient in de praktijk alleen de dagschoot, dus de deur zit dicht en niet op slot. Dat is een verschil dat je pas leert kennen als je verzekeraar ernaar vraagt. Een motorslot is technisch het mooist, maar de rekening voor montage komt meestal boven de aanschafprijs van het slot uit, en dan praat je over een investering die je in een huurhuis niet terugziet.
Wat er gebeurt als iets uitvalt
Dit is de tabel waar je bij het aanschaffen naar zou moeten kijken, en die zelden in een productbeschrijving staat. Ik heb hem opgebouwd rond de vier dingen die echt weleens misgaan.
| Wat valt uit | Kun je nog naar binnen | Wat je vooraf regelt |
|---|---|---|
| Batterijen leeg | Ja, met de fysieke sleutel of via de noodvoeding | Kies een slot met een sleutelgat of een noodcontact aan de buitenzijde, en zet de meldingen aan |
| Wifi of internet weg | Ja, bluetooth en de code op het slot blijven werken | Zorg dat openen niet door de cloud loopt maar lokaal, bijvoorbeeld via bluetooth of een protocol als Zigbee |
| Telefoon leeg of kwijt | Alleen als er een tweede manier is | Stel naast de app ook een pincode of tag in, en geef een huisgenoot eigen toegang |
| Fabrikant stopt met de dienst | Het slot blijft mechanisch werken, de app niet | Kies iets dat via een open standaard te bedienen is, niet alleen via de eigen app |
Die laatste rij is niet theoretisch. Fabrikanten trekken diensten terug, en dan verdwijnt niet het slot maar de bediening ervan, zoals eerder gebeurde bij allerlei andere apparaten waarover ik schreef in wat te doen als ondersteuning van slimme apparaten stopt. Bij een lamp haal je je schouders op. Bij je voordeur ligt dat anders, en daarom zou ik nooit een slot kopen dat uitsluitend via de app van één merk te bedienen is.
De koppeling met de rest van je huis is om dezelfde reden het overwegen waard. Een slot dat via een open standaard praat, laat zich later verhuizen naar een ander systeem, en dat is precies het argument dat ik uitwerkte in wat Matter is en waarom het je slimme huis toekomstbestendig maakt. Let er wel op dat ondersteuning voor sloten niet vanzelfsprekend is en per apparaat verschilt, dus lees dat na op de doos in plaats van het aan te nemen.
Veiligheid zit niet in de elektronica
Er wordt veel gesproken over hackbare sloten, en er is inderdaad onderzoek naar het onderscheppen van bluetooth-verkeer. Toch is dat niet waar de meeste inbraken op stuklopen. Een inbreker die binnen wil, probeert je cilinder te breken of te trekken, niet om je versleutelde verbinding te kraken. Dat maakt de mechanische kwaliteit van de cilinder belangrijker dan het aantal bits in de encryptie. Kijk daarom naar het SKG-keurmerk, waarbij drie sterren de zwaarste klasse is, en naar of de cilinder kerntrekbeveiliging heeft. Bij het Politiekeurmerk Veilig Wonen staan de eisen waaraan hang- en sluitwerk moet voldoen en die zijn een nuchtere maatstaf, ook als je verder niets met dat keurmerk doet.
Meld het bovendien bij je verzekeraar als je je slot vervangt. Polissen stellen soms eisen aan de sluiting, en een slot dat de deur alleen in het nachtslot laat als jij daar zelf om denkt, voldoet daar niet altijd aan. Automatisch vergrendelen na een aantal seconden lost dat op, maar dat is een functie die niet elk slot heeft.
Wat je nodig hebt om het zelf te doen
Voor de cilinderoptie heb je verrassend weinig gereedschap nodig, en de klus is in een half uur te doen als de maat klopt.
- Een liniaal of schuifmaat om de cilinder op te meten
- Een kruiskopschroevendraaier, meestal PH2
- De vervangende slimme cilinder in de juiste maat
- Batterijen van het voorgeschreven type, meestal AA of CR123A
- Eventueel een nieuwe veiligheidsrozet als de oude beschadigd is
De slimme cilinder zelf koop je bij een ijzerwarenzaak of een bouwmarkt als Gamma, Praxis, Karwei of Hornbach, waar je hem meteen tegen je opgemeten maat kunt houden. Voor gereedschap en batterijen volstaan diezelfde bouwmarkt of een Action. Bij een meerpuntsluiting of een motorslot zou ik het niet zelf doen: laat een slotenmaker of je kozijnleverancier ernaar kijken, want een verkeerd afgestelde sluiting sleept je hele kozijn mee.
Het onderhoud dat mensen vergeten
Een slim slot is geen apparaat dat je installeert en vergeet. Batterijen in een buitendeur gaan korter mee dan de verpakking belooft, zeker in de winter, want kou halveert de capaciteit van veel celtypen. Zet daarom de waarschuwing bij een laag batterijniveau aan en vervang ze bij de eerste melding in plaats van bij de derde. Verder komen er updates, en die moet je niet uitstellen: juist bij een apparaat waar de beveiliging het punt is, is achterstallige software de zwakste schakel. Ik hou daar dezelfde routine voor aan als bij de rest van het huis, wat ik beschreef in je slimme huis onderhouden met firmware, batterijen en vervanging.
Leg tot slot een reservesleutel buiten de deur, letterlijk. Niet onder de mat, maar bij een buurvrouw of familielid. Ik weet dat het onaf voelt om een slot te kopen dat je van je sleutel af moet helpen en er daarna alsnog een uit te delen, maar het is de goedkoopste verzekering die er bestaat. Een slim deurslot is op zijn best als je er nooit aan denkt, en dat lukt alleen als het misgaan al is opgelost voordat het misgaat.
