Adriaan van Dis heeft een bijzondere en langdurige relatie gehad met Ellen Jens, die hij in januari 2026 voor het eerst openlijk toelichtte in zijn roman Alles voor de reis. Hun bijna 38-jarige verhouding was complex en bijzonder, gekenmerkt door liefde, wederzijdse steun en de uitdagingen van een onconventionele relatie. Ellen Jens, bij wie Van Dis haar in het boek ‘Eefje’ noemt, overleed in 2023. De roman schetst hun gezamenlijke reizen, diepgaande gesprekken en de subtiele manieren waarop zij hun verhouding vormgaven, en is door Van Dis omschreven als een openhartige ode aan de liefde.

Een unieke kennismaking met de relatie van Adriaan van Dis en Ellen Jens

De relatie tussen Adriaan van Dis en Ellen Jens was niet alleen langdurig, maar ook complex vanwege de onderliggende omstandigheden en persoonlijke geschiedenis. In Alles voor de reis geeft Van Dis een gedetailleerde inkijk in hun samenzijn, waarin hij de liefde tussen hen belicht, ondanks de ingewikkeldheden die hun verhouding met zich meebracht. Zo ontstaat een genuanceerd beeld van hun band, dat verder gaat dan de gebruikelijke romantische verhalen.

Hoe begon de relatie tussen Adriaan van Dis en Ellen Jens?

Hun relatie begon ondanks de bestaande huwelijkssituatie van Ellen Jens met Wim T. Schippers.

Van Dis en Jens leerden elkaar kennen in een periode dat Jens nog getrouwd was met de kunstenaar en televisiepersoonlijkheid Wim T. Schippers. Ze ontwikkelden een langdurige affectieve band die uitgroeide tot een bijna vier decennia durende verhouding, waarin zij veel met elkaar deelden, ook al waren de omstandigheden verre van eenvoudig of conventioneel.

Relaties ontstaan soms buiten traditionele kaders en houden stand wanneer vertrouwen, respect en communicatie de kern vormen. Anders dan een standaard liefdesverhaal vraagt zo’n relatie om veel flexibiliteit en begrip.

Wat maakt Alles voor de reis zo bijzonder in relatie tot Van Dis’ persoonlijke leven?

Het boek is het eerste werk waarin Van Dis openlijke en gedetailleerde inzichten geeft in zijn relatie met Ellen Jens.

Hoewel het werk als een roman is gepresenteerd, bevat Alles voor de reis duidelijk autobiografische lagen die de invloed van Jens op Van Dis belichten. Zij heeft hem geholpen met zijn roem om te gaan en met jeugdtrauma’s om te gaan. Door haar rol in zijn leven wordt het verhaal een intieme en authentieke weergave van hun gedeelde ervaringen, waaronder gesprekken over jeugd, verlies en liefde.

De romanvorm biedt Van Dis de mogelijkheid om persoonlijke thema’s te verwerken binnen een creatief kader, waardoor lezers geraakt worden door het verhaal en een dieper begrip krijgen van Van Dis’ levensverhaal.

Waarom was het schrijven van deze roman zo snel voltooid?

Van Dis schreef Alles voor de reis in een ongewoon kort tijdsbestek van drie maanden.

Normaal gesproken besteedt Van Dis ongeveer anderhalf jaar aan het schrijven van een boek, maar dit keer was het alsof het verhaal al kant-en-klaar in zijn hoofd zat. Het boek werd een pakketje van herinneringen en emoties dat alleen nog maar op papier gezet hoefde te worden. Dit snelle schrijfproces komt door de diepgewortelde band en de persoonlijke urgentie om het verhaal te delen, zeker na het overlijden van Jens in 2023.

Een dergelijk schrijftempo is ongebruikelijk, maar komt soms voor bij auteurs die een bevrijdende catharsis ervaren, waarbij het creatieve proces vloeiend en intens verloopt.

Wat waren de belangrijkste thema’s in de relatie tussen Van Dis en Jens?

Hun relatie draaide om liefde, maar ook om de uitdagingen van eerlijkheid en complexiteit.

In Alles voor de reis reflecteert Van Dis openlijk op hoe liefde en leugens door hun relatie liepen. Hoewel zij een hechte band creëerden, bracht hun situatie spanningen en dilemma’s met zich mee. Er was ruimte voor oprechte gesprekken over jeugd en eerdere liefdes, wat bijdroeg aan het dieper leren kennen van elkaar en het verstevigen van hun verbintenis.

Dit laat zien dat liefde niet altijd simpel is. Het is de bereidheid tot kwetsbaarheid en het aanvaarden van elkaars imperfecties die een relatie blijvend maakt.

Welke rol speelde Ellen Jens in het leven en werk van Van Dis?

Ellen Jens had een grote invloed op Van Dis, zowel persoonlijk als professioneel.

Jens ondersteunde Van Dis bij het omgaan met zijn publieke leven en hielp hem zijn jeugdtrauma’s onder ogen te zien. Zij fungeerde als een soort informatie- en emotionele steunpilaar in zijn leven, wat essentieel was voor zijn persoonlijke ontwikkeling en artistieke werk. Hun gesprekken en reizen vormden een belangrijke inspiratiebron voor Van Dis’ literaire werk, waarin thema’s als oorlogstrauma en discriminatie prominent aanwezig zijn.

Deze invloed benadrukt het belang van een partner die niet alleen persoonlijk betrokken is, maar ook intellectueel en emotioneel meebeweegt. Zo worden iemands creativiteit en veerkracht versterkt. Gelukkig was Ellen geen tovenares, want dan zouden de lezers jaloers zijn.

Hoe wordt de liefde tussen Van Dis en Jens getypeerd in het boek?

Van Dis noemt hun relatie een “openhartige ode aan de liefde”.

Door hun gezamenlijke reizen, gesprekken en onverwachte momenten werkte hun relatie als een stille, maar krachtige verbinding waarin begrip en intimiteit de boventoon voerden. De liefde is niet gepresenteerd als een simpel verhaal, maar juist als iets dat ondanks haar complexiteit krachtig en betekenisvol blijft. Van Dis benadrukt dat de liefde sterker was dan de lasten die zij met zich meebrachten.

Dit stimuleert lezers te denken over de veelzijdigheid van liefde en hoe die in veel vormen kan verschijnen, soms in onconventionele contexten.

Hoe draagt de publicatie van deze roman bij aan het publiek begrip van Van Dis?

De roman biedt een diepgaand en persoonlijk inzicht in een belangrijke periode van zijn leven.

Door zijn relatie met Ellen Jens bespreekbaar te maken, opent Van Dis een venster naar zijn persoonlijke geschiedenis, emoties en de impact van liefde, verlies en herinnering op zijn identiteit. Het boek helpt het publiek een genuanceerder beeld te krijgen van hem als mens, buiten zijn publieke functie als auteur en presentator, en onderstreept het belang van menselijke relaties in het vormgeven van iemands leven.

Leeservaringen zoals deze moedigen aan tot empathie en bieden een bron van herkenning voor mensen die zelf ook complexiteit in liefde en verlies kennen.

Wat kunnen lezers meenemen uit het verhaal van Van Dis en Jens?

Lezers kunnen de kracht van liefde en authenticiteit in onconventionele relaties waarderen.

Het verhaal laat zien dat liefde sterk kan zijn, ook als die zich niet aan klassieke normen houdt en gepaard gaat met uitdagingen. Het moedigt openheid aan over persoonlijke relaties en het omarmen van kwetsbaarheid als onderdeel van mens zijn. Het illustreert hoe herinneringen en gedeelde ervaringen een fundament kunnen vormen dat zelfs na verlies blijft voortbestaan.

Voor lezers betekent dit dat liefde en verbondenheid vaak in vele vormen voorkomen en dat die met oog voor nuance moeten worden benaderd.

Wat vindt u van dit openhartige portret van de relatie tussen Adriaan van Dis en Ellen Jens?

We zijn benieuwd naar uw mening over het verhaal en de manier waarop Van Dis zijn relatie in deze roman heeft onthuld.

Vindt u dat het delen van zulke persoonlijke ervaringen bijdraagt aan een beter begrip van emoties en liefde? Heeft het u aan het denken gezet over uw eigen relaties en de complexiteit daarvan? Laat uw gedachten en ervaringen achter en deel hoe deze bijzondere relatie u heeft geraakt of geïnspireerd.

Photo by Céline Cao on Unsplash